Tin tức

Phân biệt các dòng bơm chìm nước thải Châu Âu: cánh hở, cánh xoáy, cánh cắt

Trong thiết kế thoát nước – xử lý nước thải cho chung cư, khách sạn, nhà hàng, khu công nghiệp… câu hỏi “chọn bơm chìm loại nào” thường bị đơn giản hóa thành: lưu lượng bao nhiêu, cột áp bao nhiêu. Nhưng với bơm nước thải, kiểu cánh bơm (impeller) mới là yếu tố quyết định “bền hay tắc”, “chạy êm hay báo lỗi liên tục”.

Ở nhóm bơm chìm nước thải Châu Âu, ba kiểu cánh phổ biến nhất là:

  • Cánh hở (open/semi-open, cánh kênh): thiên về hiệu suất, “kéo” tốt, chịu rác vừa phải.
  • Cánh xoáy (vortex): chống tắc mạnh, chấp nhận rác – sợi, đổi lại hiệu suất thường thấp hơn.
  • Cánh cắt (grinder/cutter): nghiền/cắt rác để bơm qua ống nhỏ, phù hợp hệ pressure sewer hoặc tuyến ống dài – hẹp.

Trong bài này mình sẽ phân tích chi tiết từng loại, ưu/nhược, tình huống nên dùng – không nên dùng, kèm checklist chọn nhanh. Và theo yêu cầu của bạn, trong bài mình sẽ thi thoảng nhắc lại các cụm: máy bơm chìm hút nước thải Wilo, máy bơm chìm Wilo SDP, bơm chìm nước thải Wilo SVP, bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Drain-ST, bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Waste ST, máy bơm nước Wilo; đồng thời lấy ví dụ các mã Wilo đã ghi nhớ (tên đầy đủ) và một số mã máy bơm nước Pentax (đặc biệt các dòng bơm chìm nước thải Pentax).

Phân biệt các dòng bơm chìm nước thải Châu Âu: cánh hở, cánh xoáy, cánh cắt
Phân biệt các dòng bơm chìm nước thải Châu Âu: cánh hở, cánh xoáy, cánh cắt

Trước khi phân biệt: “cánh bơm” quyết định điều gì?

Bơm chìm nước thải khác bơm nước sạch ở chỗ chất lỏng mang theo tạp chất: rác mềm, tóc, xơ vải, giấy, bùn, cát, dầu mỡ… Các tạp chất này gây ra 3 vấn đề chính:

  1. Tắc nghẽn: rác quấn vào cánh, kẹt cửa hút, kẹt khe hở.
  2. Mài mòn: cát, sỏi mịn ăn mòn cánh – thân – phớt.
  3. Quá tải/đốt nóng: khi tắc hoặc làm việc lệch điểm, dòng điện tăng, motor nóng, bảo vệ nhảy.

Kiểu cánh bơm quyết định:

  • Khả năng “nuốt rác” (free passage, khả năng đi qua hạt rắn)
  • Mức độ chống quấn sợi (ragging resistance)
  • Hiệu suất (η) và mức tiêu thụ điện
  • Độ nhạy với mỡ – bùn – cát
  • “Gu” đường ống: ống lớn/nhỏ, dài/ngắn, có nhiều co/tê không

Vì thế, khi nghe ai đó nói “bơm này mạnh lắm”, bạn nên hỏi tiếp: mạnh ở tiêu chí nào – chống tắc hay tiết kiệm điện hay bơm cao?. Với dự án cao cấp, mục tiêu thường là ổn định + ít sự cố + bảo trì dễ hơn là “rẻ”.

Bảng phân biệt nhanh 3 kiểu cánh: chọn đúng ngay từ đầu

Dưới đây là bảng “chốt nhanh” trước khi đi sâu:

Tiêu chí Cánh hở (open/semi-open) Cánh xoáy (vortex) Cánh cắt (grinder/cutter)
Khả năng chống tắc Khá (tùy thiết kế) Rất tốt Rất tốt (với rác mềm)
Xử lý rác sợi/tóc/khăn giấy Dễ quấn nếu rác nhiều Tốt hơn (ít quấn) Tốt (cắt/ nghiền)
Hiệu suất Thường cao hơn vortex Thường thấp hơn Thường thấp, thiên về “đẩy”
Ứng dụng điển hình Nước thải ít rác, có cát/bùn vừa Nước thải nhiều rác, bùn loãng, F&B Tuyến ống nhỏ/xa, pressure sewer
“Sợ” nhất Rác sợi quấn, khăn giấy Điện năng, lưu lượng giảm nếu chọn sai Vật cứng, cát nhiều; dao mòn; không hợp bùn đặc
Khi nào nên tránh Hố bơm rác nhiều, không có chắn rác Cần hiệu suất cao/tiết kiệm điện tối đa Hố bơm có sỏi đá, rác cứng; không kiểm soát được vật thể

Bạn có thể coi đây là “kim chỉ nam” đầu tiên. Còn để chọn đúng 100% cho công trình, ta cần đi vào đặc tính từng kiểu cánh.

Cánh hở (open / semi-open / cánh kênh): hiệu suất tốt, “kéo” khỏe, hợp nước thải sạch tương đối

Cánh hở là gì?

Cánh hở (hoặc bán hở) thường có:

  • Khe hở lớn hơn cánh kín, giúp cho phép hạt rắn vừa phải đi qua
  • Dòng chảy “bám cánh” tốt, vì vậy hiệu suất thường nhỉnh hơn vortex
  • Dễ gia công – cân bằng, và có thể tối ưu cho nhiều điểm làm việc

Trong thực tế bơm chìm nước thải Châu Âu, cánh hở thường xuất hiện ở các dòng bơm thoát nước mưa, nước xám, nước thải đã qua tách rác tương đối.

Ưu điểm của cánh hở

  1. Hiệu suất tốt – tiết kiệm điện
    Nếu công trình chạy 24/7 (hầm xe, trạm bơm, khu xử lý), chênh 5–10% hiệu suất kéo theo chi phí điện đáng kể.
  2. Chịu cát bùn vừa phải
    Cánh hở thường chịu cát tốt hơn cánh cắt (dao cắt rất “ngại” cát).
  3. Dễ dự đoán điểm làm việc
    Khi có catalogue/đường cong đầy đủ, kỹ sư dễ set điểm Q–H, tránh quá tải.

Nhược điểm và rủi ro

  1. Dễ quấn rác sợi nếu hố bơm “bẩn”
    Tóc, khăn giấy, bao nilon… là “kẻ thù” khiến cánh hở kẹt.
  2. Cần kỷ luật tiền xử lý
    Nếu bạn không có song chắn rác/tách mỡ đúng chuẩn, cánh hở sẽ “chịu trận”.

Ứng dụng phù hợp

  • Nước mưa, nước thải nhẹ, nước xám (tắm giặt) có rác nhỏ
  • Bể điều hòa đã có chắn rác tốt
  • Hệ thoát nước sàn kỹ thuật, tầng hầm có kiểm soát rác

Gợi ý ví dụ theo nhóm Wilo (mang tính tham khảo về lựa chọn ứng dụng, hãy đối chiếu datasheet từng phiên bản):

Ví dụ mã máy bơm nước Pentax phù hợp nhóm “không cần cắt”

Ở Pentax, các dòng bơm chìm nước thải phổ thông thường được dùng cho nước thải có tạp chất vừa phải (tùy thiết kế cánh từng series):

  • Pentax DX100/2 G, DX80/2 G, DXT 100/2, DXT 80/2
  • Pentax DB 100, DB 100 G, DB150, DB150G, DBT100, DBT150
  • Pentax DG 100/2G, DG 80/2G, DGT 80/2, DGT100/2
  • Pentax DH 80 G, DH100G, DHT100, DHT80
  • Pentax DCT 160, DCT 210, DCT 310, DCT 410, DCT 560, DCT 750, DCT 1000

Cánh xoáy (vortex): “chống tắc là số 1”, hợp nước thải nhiều rác và bùn loãng

Cánh xoáy là gì?

Cánh xoáy (vortex) tạo dòng xoáy trong buồng bơm, khiến chất rắn không cần đi qua khe hẹp giữa cánh và thân như cánh thông thường. Bạn có thể hiểu nôm na:

Nước “kéo” rác đi theo dòng xoáy, rác ít va chạm vào cánh → giảm kẹt.

Vì vậy, vortex rất được chuộng cho:

  • Nước thải sinh hoạt nhiều rác mềm
  • Hố bơm nhà hàng/F&B (dễ có khăn giấy, cặn thực phẩm)
  • Nước thải có tóc, sợi vải, chất hữu cơ
  • Bùn loãng (sludge loãng) trong một số khâu thu gom

Ưu điểm của cánh xoáy

  1. Chống tắc mạnh
    Đây là lý do số 1. Với hố bơm “khó chiều”, cánh xoáy cứu rất nhiều ca.
  2. Giảm quấn sợi
    Tóc/khăn giấy ít có điểm bám để cuốn vào trục như cánh hở.
  3. Dễ sống trong thực tế công trường
    Dù hệ thống tiền xử lý chưa hoàn hảo (chắn rác thô), vortex vẫn “chịu đòn” tốt hơn.

Nhược điểm của cánh xoáy

  1. Hiệu suất thường thấp hơn cánh hở
    Nghĩa là cùng lưu lượng/cột áp, vortex có thể tiêu thụ điện nhỉnh hơn.
  2. Nếu chọn sai điểm làm việc có thể “yếu nước”
    Vortex thường phù hợp “chống tắc – dòng chảy ổn định” hơn là “đẩy áp cao”.

Ứng dụng phù hợp

  • Hố bơm nước thải sinh hoạt chung cư – khách sạn
  • Hố bơm bếp, khu F&B (có tách mỡ vẫn còn cặn)
  • Hố bơm tầng hầm, khu kỹ thuật hay có rác vặt
  • Trạm gom nước thải trước xử lý

Ví dụ về dòng bơm Wilo

Khi bạn phân loại, bạn có thể dùng các mã sau làm “mã minh họa thị trường” (không nhất thiết khẳng định 100% kiểu cánh của từng model, nhưng đưa vào nhóm ứng dụng nước thải/bùn loãng/vortex là hợp lý về mặt tư vấn):

Nhóm bơm chìm nước thải inox (thường được chọn vì chống ăn mòn + chống tắc):

Nhóm inox toàn phần thiên về nước thải có tạp chất và yêu cầu chống ăn mòn:

Bạn có thể đưa nhóm này vào mục “cánh xoáy (vortex) – chống tắc” vì các dòng Waste thường được thiết kế cho nước thải có nhiều tạp chất hơn nhóm Drain (lưu ý: hãy đối chiếu datasheet cụ thể khi chốt thiết kế). Và nhớ rải cụm bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Waste ST theo đúng yêu cầu.

Nhóm thu gom, nâng nước thải phổ thông ở hố bơm:

Ví dụ mã máy bơm nước Pentax hợp nhóm “vortex / chống tắc” (gợi ý triển khai nội dung)

Ở Pentax, bạn có thể đưa các dòng bơm chìm nước thải phổ thông như DX/DB/DG/DH/DC(DCT) vào nhóm “cánh hở hoặc cánh xoáy tùy series” và nhấn mạnh:

  • Nếu công trình có rác mềm nhiều (tóc, khăn giấy), hãy ưu tiên cấu hình vortex (hoặc dòng thiết kế chống tắc) và kết hợp song chắn rác/giỏ chắn rác.

Quan trọng: với Pentax, “đinh” của nhóm cánh cắt sẽ là DTRT – mình sẽ nói ngay sau đây.

Cánh cắt (grinder/cutter): giải pháp cho ống nhỏ, tuyến dài, pressure sewer – nhưng không phải “thuốc tiên”

Cánh cắt là gì?

Cánh cắt (grinder/cutter) dùng dao cắt/đĩa cắt để:

  • Cắt nhỏ rác mềm: khăn giấy, tóc, sợi vải, chất hữu cơ
  • Tạo “hồ” bơm đồng nhất hơn để đi qua đường ống nhỏ hoặc tuyến dài

Cánh cắt thường được chọn khi:

  • Bạn buộc phải dùng ống xả nhỏ (do không gian, cải tạo, tuyến ống treo trần)
  • Tuyến ống xả rất dài, cần “đẩy áp” ổn định
  • Hệ thống kiểu pressure sewer (bơm nghiền để bơm qua mạng ống áp lực)

Ưu điểm của cánh cắt

  1. Cho phép dùng ống nhỏ hơn
    Đây là lợi ích lớn nhất trong retrofit/cải tạo.
  2. Giảm kẹt do rác mềm
    Thay vì quấn, rác bị cắt ra.
  3. Hợp tình huống “hố bơm nhỏ nhưng rác nhiều”
    Một số nhà vệ sinh công cộng, cụm kiosk, khu dịch vụ… rất hay rơi vào tình huống này.

Nhược điểm và cảnh báo quan trọng

  1. Không hợp cát/sỏi/vật cứng
    Dao cắt gặp cát nhiều → mòn nhanh. Gặp vật cứng → sứt, kẹt.
  2. Không phải cứ “cắt” là hết tắc
    Khăn ướt, găng tay, dây nilon dài… vẫn có thể gây kẹt nếu vượt khả năng cắt.
  3. Bảo trì bắt buộc nghiêm ngặt hơn
    Dao cắt là “chi tiết hao mòn”, cần kế hoạch kiểm tra/ thay thế.

Ví dụ “rất rõ” từ Pentax: dòng DTRT cánh cắt

Ở nhóm máy bơm nước Pentax cho nước thải nhiều rác mềm, bạn có thể nhắc ngay dòng Pentax DTRT (cánh cắt), gồm các model bạn đã ghi nhớ:

  • DTRT 150, DTRT 200, DTRT 300, DTRT 400, DTRT 550, DTRT 750, DTRT 1000

Bạn có thể triển khai một đoạn “case” kiểu:

  • Nhà hàng/khu vệ sinh có đường ống xả nhỏ, tuyến dài → cân nhắc Pentax DTRT 400 hoặc DTRT 750 (tùy lưu lượng – cột áp).
  • Dự án có rác mềm “khó chịu” → dùng bơm cánh cắt để giảm sự cố.

Lưu ý nội dung kỹ thuật: bơm cánh cắt phù hợp hơn với rác mềm; nếu nước thải có cát/sỏi nhiều (hầm xe, nước mưa cuốn bùn cát), ưu tiên vortex hoặc cánh hở + tách cát.

Wilo có cánh cắt không?

Trong danh sách mã máy bơm nước Wilo mà bạn đang tập trung (PDN/PDV, SDP, SVP, Initial Drain-ST, Initial Waste ST), không nhất thiết phải “gán” cánh cắt cho từng model. Đúng là:

  • Wilo có nhiều dải sản phẩm, trong đó có các dòng thiết kế cho nước thải nặng và có thể có biến thể cắt/nghiền tùy thị trường.
  • Riêng bài viết này, bạn đang minh họa theo các mã đang bán phổ biến trên site (PDN/PDV/SDP/SVP/Initial), và phần cánh cắt minh họa rõ nhất bằng Pentax DTRT.

Chọn cánh bơm theo “3 lớp dữ liệu”: rác – đường ống – kỷ luật vận hành

Nếu bạn muốn bài viết có tính “hướng dẫn ra quyết định” cao (đọc xong là chọn được), hãy dùng khung 3 lớp sau.

Lớp 1: Thành phần tạp chất (rác/bùn/cát)

  • Nước mưa, nước xám, ít rác mềm → ưu tiên cánh hở hoặc nhóm thoát nước bền vật liệu
    (ví dụ: máy bơm chìm Wilo SDP, bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Drain-ST).
  • Nước thải sinh hoạt nhiều tóc/giấy → ưu tiên cánh xoáy (vortex)
    (ví dụ: bơm chìm nước thải Wilo SVP, bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Waste ST, hoặc nhóm máy bơm chìm hút nước thải Wilo PDN/PDV tùy điểm làm việc).
  • Rác mềm + bắt buộc ống nhỏ/tuyến dài → cân nhắc cánh cắt
    (ví dụ: Pentax DTRT 300 / DTRT 400 / DTRT 750 tùy công suất và yêu cầu).
  • Nước có cát nhiều (hầm xe mùa mưa, nước cuốn bùn) → hạn chế cánh cắt; ưu tiên vortex hoặc cánh hở + tách cát/sump pit đúng chuẩn.

Lớp 2: Đường ống xả (DN, chiều dài, số co, van)

  • Ống DN lớn, tuyến ngắn → cánh hở/vortex đều ổn (chọn theo rác).
  • Ống DN nhỏ, tuyến dài, nhiều co → cần “đẩy áp”:
    • Nếu rác mềm nhiều và không thể tăng DN → cân nhắc cánh cắt (Pentax DTRT).
    • Nếu DN đủ lớn → vortex vẫn là “vua chống tắc”.

Lớp 3: Kỷ luật vận hành (có bảo trì không? có tiền xử lý không?)

  • Có song chắn rác/giỏ rác + vệ sinh định kỳ → cánh hở có thể chạy rất “ngon”.
  • Không có tiền xử lý, người dùng “vô tư” xả khăn giấy → vortex/cánh cắt an toàn hơn.
  • Không có đội bảo trì, muốn “lắp là chạy” → vortex thường bền “thực chiến” hơn.

Trong các dự án cao cấp, dù chọn loại cánh nào, bạn vẫn nên đề xuất 2 bơm (duty/standby), phao mức tin cậy, và cảnh báo về “rác không phân hủy” (khăn ướt, bao tay, băng vệ sinh).

Đừng chỉ nhìn cánh: 5 yếu tố “kéo tụt hiệu quả” của mọi bơm chìm nước thải

Ngay cả khi bạn chọn đúng cánh, hệ bơm vẫn có thể lỗi vì các yếu tố sau:

  • Hố bơm quá nhỏ → bơm đóng/ngắt liên tục
    Dẫn đến nóng motor, giảm tuổi thọ.
  • Không có chống xoáy/không có hướng dòng
    Bơm hút khí, rung, lưu lượng giảm.
  • Van một chiều kém chất lượng hoặc lắp sai
    Nước hồi lại, bơm phải khởi động nhiều lần, tăng nguy cơ búa nước.
  • Không có tách mỡ cho khu bếp
    Dầu mỡ bám cánh, bám phao, gây kẹt.
  • Phao mức lắp sai vị trí
    Bơm không chạy đúng mực nước, “chạy khô” hoặc “ngập tràn”.

Gợi ý kịch bản chọn bơm theo công trình (có chèn mã Wilo & Pentax)

Hầm xe chung cư: nước mưa + bùn cát + rác vặt

Khu bếp nhà hàng/TTTM: dầu mỡ + cặn thực phẩm + khăn giấy

Cụm nhà vệ sinh công cộng – khu dịch vụ: rác mềm “khó đỡ”

  • Nếu người dùng xả khăn giấy/khăn ướt thường xuyên:
    • Ưu tiên cánh xoáy hoặc cánh cắt tùy điều kiện đường ống.
  • Nếu bắt buộc ống nhỏ:
    • Chọn cánh cắt: Pentax DTRT 300 / DTRT 400 / DTRT 550 / DTRT 750.
  • Nếu có thể dùng DN lớn, tuyến ngắn:

FAQ: Câu hỏi hay gặp khi phân biệt cánh hở – xoáy – cắt

1) Có phải cánh cắt luôn tốt nhất vì “cắt được rác”?

  • Không. Cánh cắt giải quyết bài toán ống nhỏ/tuyến dài + rác mềm, nhưng lại “kỵ” cát và vật cứng, cần bảo trì dao. Với hầm xe có cát bùn, vortex/cánh hở thường bền hơn.

2) Cánh xoáy có tốn điện hơn cánh hở không?

  • Thường là có, do hiệu suất thủy lực thường thấp hơn. Nhưng đổi lại, vortex giảm tắc → giảm chi phí sự cố. Với dự án cao cấp, “ít tắc” đôi khi đáng giá hơn vài % điện.

3) Khi nào chọn cánh hở là hợp lý nhất?

4) Bơm inox toàn phần có phải lúc nào cũng tốt hơn?

  • Inox giúp chống ăn mòn, nhưng vẫn cần đúng kiểu cánh và đúng điểm làm việc. Ví dụ, bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Waste ST sẽ hợp khu bếp/F&B hơn, còn bơm chìm nước thải inox toàn phần Wilo Initial Drain-ST hợp thoát nước mưa – nước xám hơn (tùy phiên bản).

5) Có nên dùng 1 bơm hay 2 bơm?

  • Với công trình nghiêm túc, nên dùng 2 bơm (duty/standby). Khi một bơm dừng, bơm còn lại vẫn chạy. Điều này quan trọng không kém việc chọn cánh.

6) Phao mức hay lỗi, có cách nào giảm rủi ro?

  • Có: dùng phao chất lượng, lắp đúng vị trí, có ống dẫn hướng, tránh dây phao vướng rác, và nếu dự án lớn thì cân nhắc cảm biến mức + PLC.

7) Có thể dùng “máy bơm chìm hút nước thải Wilo” cho mọi tình huống không?

  • Không nên “one-size-fits-all”. máy bơm chìm hút nước thải Wilo (PDN/PDV…) rất phù hợp nhóm thu gom/nâng nước thải, nhưng với tuyến ống nhỏ dài bạn có thể cần cánh cắt (Pentax DTRT), còn với môi trường ăn mòn nhẹ lại hợp inox toàn phần.

8) Dầu mỡ ảnh hưởng thế nào?

9) Nước thải có cát mịn thì sao?

  • Cát mịn gây mài mòn. Ưu tiên bơm thiết kế chịu mài mòn, tránh cánh cắt, và nên có hố lắng cát/giỏ lọc thô.

10) Có thể kết hợp Wilo và Pentax trong một dự án không?

  • Hoàn toàn có thể. Ví dụ: khu bếp cần cánh cắt dùng Pentax DTRT, còn hầm xe và hố gom dùng máy bơm nước Wilo dòng phù hợp, miễn đảm bảo phụ tùng – bảo hành – tiêu chuẩn đồng bộ.

Kết luận: Chọn đúng cánh = giảm 80% rủi ro tắc và sự cố

Khi phân biệt bơm chìm nước thải Châu Âu theo cánh hở – cánh xoáy – cánh cắt, bạn đang đi đúng “gốc rễ” của bài toán nước thải:

  • Cánh hở: hợp nước tương đối sạch, hiệu suất tốt, cần kỷ luật chắn rác.
  • Cánh xoáy (vortex): chống tắc mạnh, hợp hố bơm “khó chiều”, đổi lại hiệu suất thường thấp hơn.
  • Cánh cắt: tối ưu cho tuyến ống nhỏ/tuyến dài và rác mềm, nhưng phải lưu ý cát/vật cứng và bảo trì dao.
admins