Tin tức

Bơm tăng áp cho nhà hàng ẩm thực kết hợp nước nóng trung tâm: đồng bộ hệ thống

Nhà hàng ẩm thực (đặc biệt mô hình bếp trung tâm + quầy bar + nhiều khu vệ sinh + rửa chén công suất lớn) có một “điểm nghẽn” rất hay gặp: nước lạnh thì mạnh – nước nóng lại yếu, hoặc giờ cao điểm áp dao động, lúc rửa chén thì tụt áp ở lavabo, lúc tắm rửa nhân viên thì bếp bị hụt. Nguyên nhân không nằm ở “thiếu công suất bơm” đơn thuần, mà thường là chưa đồng bộ giữa hệ tăng áp nước lạnh và hệ nước nóng trung tâm (DHW – Domestic Hot Water), đặc biệt khi có tuần hoàn nước nóng.

Bài viết này hướng dẫn cách thiết kế – lựa chọn – đồng bộ bơm tăng áp cho nhà hàng khi có nước nóng trung tâm, theo tư duy “hệ thống trước, bơm sau”.

Bơm tăng áp cho nhà hàng ẩm thực kết hợp nước nóng trung tâm: đồng bộ hệ thống
Bơm tăng áp cho nhà hàng ẩm thực kết hợp nước nóng trung tâm: đồng bộ hệ thống

Vì sao nhà hàng có nước nóng trung tâm “khó chiều” hơn nhà ở?

Phụ tải thay đổi cực nhanh

Nhà hàng có những thời điểm “nhảy tải” rất mạnh:

  • 30–60 phút trước giờ mở cửa: rửa – vệ sinh – chuẩn bị bếp, cấp nước đồng loạt.
  • Trong giờ cao điểm: rửa ly, rửa tay, tráng thực phẩm, vệ sinh, xả bồn… diễn ra chồng chéo.
  • Sau giờ cao điểm: dồn rửa chén, vệ sinh cuối ca, xả rửa sàn.

Nước nóng trung tâm còn phức tạp hơn vì: bình chứa/boiler phải bù nhiệt, đường ống nóng giãn nở, và tuần hoàn phải chạy để mở vòi là có nóng ngay.

“Áp nước nóng” không chỉ phụ thuộc bơm tăng áp

Nhiều chủ đầu tư lắp bơm tăng áp cho đường cấp lạnh (cold booster) rất mạnh, nhưng đường nóng lại đi qua:

  • bình bảo ôn, van trộn nhiệt, bộ trao đổi nhiệt, van một chiều, lọc Y, đồng hồ, van cân bằng…
    Mỗi thiết bị tạo thêm tổn thất. Nếu không tính đúng, mở vòi nóng sẽ yếu dù bơm tổng rất khỏe.

Rủi ro vận hành: búa nước, sốc nhiệt, hồi lưu sai

Hệ nóng trung tâm dễ phát sinh:

  • búa nước khi van điện từ/van tay đóng nhanh.
  • hồi lưu chéo nóng–lạnh khi lắp sai check valve hoặc van trộn.
  • nhiệt độ dao động nếu tuần hoàn không ổn định.

Kết luận: Muốn “nước mạnh – nóng ổn – không giật cục”, phải đồng bộ cả thủy lực + điều khiển + an toàn nhiệt.

Tư duy đồng bộ: tách 3 vòng – chốt 1 điểm áp

Để nhà hàng vận hành mượt, hãy nhìn hệ như 3 vòng chính:

Vòng A – Cấp nước lạnh (CWS)

Nguồn nước bể ngầm/tank → lọc thô → bơm tăng áp/booster → trục cấp → các nhánh.

Đây là nơi dùng máy bơm nước tăng áp biến tần Wilo hoặc bơm tăng áp phù hợp để giữ áp ổn định.

Ví dụ mô hình dùng cụm đôi: cụm bơm nước tăng áp biến tần Wilo PBI-LD 402EA đầu inox 750W x 2 hoặc Wilo PBI-LD 403EA đầu inox 1.1 kW x 2 khi cần dự phòng N+1 cho nhà hàng đông khách.

Vòng B – Sản xuất nước nóng (DHW generation)

Có thể là:

  • Bình bảo ôn + điện trở/heat pump
  • Boiler gas/dầu
  • Trao đổi nhiệt (plate heat exchanger) từ hơi/nước nóng hệ khác

Ở đây quan trọng nhất là lưu lượng qua thiết bị tạo nhiệt và van an toàn/van xả áp.

Vòng C – Tuần hoàn nước nóng (DHW recirculation)

Dòng nóng đi vòng về để giữ nhiệt:

  • Giúp mở vòi là nóng ngay (tối ưu trải nghiệm, giảm xả bỏ)
  • Tránh “đầu ca” xả nước lâu mới nóng
  • Ổn định nhiệt độ tại bar/khu rửa

Vòng C thường dùng bơm tuần hoàn chuyên dụng. Tuy nhiên, nhiều nhà hàng “ăn gian” bằng cách cho booster kéo luôn – dẫn tới nhiệt độ dao động và áp nóng bất ổn.

Nguyên tắc vàng:

  • Booster giữ áp cho mạng cấp (điểm áp đặt tại trục chính).
  • Tuần hoàn giữ nhiệt cho vòng nóng (điểm nhiệt đặt tại van trộn/đầu ra bình).

Xác định “mục tiêu áp” cho nhà hàng: đừng đặt theo cảm tính

Áp tối thiểu tại thiết bị đầu cuối

Tùy thiết bị:

  • Vòi rửa tay, lavabo: thường cần ~1–2 bar “tại vòi” để đẹp tia.
  • Vòi sen, xịt vệ sinh: cần ổn định hơn (tránh lúc mạnh lúc yếu).
  • Máy rửa chén công nghiệp, vòi tráng: có thiết bị yêu cầu áp và lưu lượng riêng (nên đọc catalogue).

Cộng cột áp tĩnh theo chiều cao

Cứ 10 m cao ~ 1 bar (xấp xỉ). Nhà hàng 2–4 tầng, hoặc 1 tầng nhưng trần cao, có gác lửng, vẫn phải cộng đủ.

Cộng tổn thất đường ống và phụ kiện

Các đoạn hay “ăn áp” ở nhà hàng:

  • Lọc Y trước thiết bị
  • Đồng hồ nước nhánh
  • Van trộn nhiệt
  • Bộ lọc tinh/softener
  • Thiết bị trao đổi nhiệt

Sai lầm phổ biến: tính đường lạnh rất kỹ, nhưng quên “chuỗi thiết bị” của đường nóng → nóng yếu.

Chọn cấu hình booster: 1 bơm, 2 bơm, hay cụm bơm đôi biến tần?

Khi nào dùng bơm tăng áp điện tử / tăng áp nhỏ gọn?

Nhà hàng nhỏ, 1–2 tầng, ít điểm dùng đồng thời, chỉ cần “đẩy đều” cho khu bar/khu vệ sinh:

  • Nhóm máy bơm nước tăng áp điện tử Wilo thường phù hợp cho các nhánh nhỏ hoặc mục tiêu ổn định áp cục bộ.

Ví dụ tham chiếu: Máy bơm tăng áp điện tử chịu nhiệt Wilo PB-088EA, Wilo PB-201EA, Wilo PB-250SEA, Wilo PB-400EA, Wilo PB-401SEA, Wilo PB-S125EA.
Nhóm này hay dùng để “chữa cháy” cho một khu vực thiếu áp, hoặc làm tăng áp cho nhánh nước nóng/ấm ở một line ngắn (tùy cấu hình nhiệt).

Lưu ý: “điện tử chịu nhiệt” không có nghĩa là thay cho hệ tuần hoàn DHW. Nó giải quyết áp, không giải quyết bài toán giữ nhiệt trên toàn mạng.

Khi nào dùng bơm tăng áp tự động bình tích áp?

Nếu nhà hàng có đặc trưng:

  • Nhiều lần mở/đóng nhanh, lưu lượng nhỏ (lavabo, xịt)
  • Muốn giảm số lần đóng cắt
  • Muốn hệ “êm” hơn

Tham chiếu nhóm máy bơm nước tăng áp tự động Wilo kiểu bình tích áp:

Ưu điểm: êm, giảm rung, phù hợp nhánh nhỏ–trung bình. Nhược: khi tải thay đổi lớn liên tục, giải pháp biến tần thường mượt hơn.

Khi nào nên dùng biến tần (VFD) giữ áp không đổi?

Đa phần nhà hàng ẩm thực có “tải nhảy” mạnh, nên máy bơm nước tăng áp biến tần Wilo là lựa chọn đáng cân nhắc vì:

  • Giữ áp ổn định khi nhiều điểm dùng đồng thời
  • Giảm búa nước do tăng/giảm tốc mượt
  • Tiết kiệm điện khi tải thấp
  • Dễ tích hợp điều khiển liên động với hệ nóng trung tâm

Ví dụ tham chiếu bơm đơn biến tần:

Khi nào cần cụm bơm đôi (dự phòng N+1)?

Nhà hàng vận hành liên tục, không thể “mất nước giữa ca”. Nếu:

  • 150–200 khách/ca

  • bếp trung tâm công suất lớn
  • có nhiều khu vực vệ sinh
  • yêu cầu dịch vụ ổn định (khách sạn – nhà hàng – tiệc cưới)

Thì nên xem cụm bơm nước tăng áp biến tần Wilo PBI-LD (cụm đôi) để:

  • 1 bơm chạy, 1 bơm dự phòng/luân phiên
  • khi cao điểm: 2 bơm cùng chạy chia tải
  • bảo trì không ngừng hệ

Ví dụ:

Đồng bộ booster với nước nóng trung tâm: 8 điểm “bắt buộc phải khớp”

(1) Chọn vị trí “điểm đặt áp” (pressure setpoint) hợp lý

Điểm đặt áp nên tính cho thiết bị bất lợi nhất (xa nhất/cao nhất/qua nhiều phụ kiện nhất).
Đặt quá cao:

  • tăng rò rỉ, tăng ồn, dễ búa nước
  • van an toàn DHW xả liên tục (do nhiệt giãn nở)
    Đặt quá thấp:
  • nóng yếu, thiết bị rửa hoạt động kém

Khuyến nghị thực tế: đặt theo “áp tại trục chính”, sau đó dùng van giảm áp/van cân bằng cho nhánh nhạy cảm.

(2) Van trộn nhiệt (TMV) là trung tâm ổn định trải nghiệm

Nhà hàng có khách và nhân viên, an toàn bỏng là ưu tiên. Van trộn nhiệt:

  • Giữ nhiệt độ ra ổn định (thường 45–50°C khu vệ sinh; bếp có thể cần cao hơn tùy quy trình)
  • Giảm dao động khi booster thay đổi áp

Nếu booster tăng áp mạnh nhưng TMV không phù hợp, nhiệt độ sẽ “nhảy” khi có người mở nước lạnh ở nhánh khác.

(3) Check valve (van một chiều) và chống hồi lưu chéo nóng–lạnh

Đây là lỗi gây “nước nóng lẫn nước lạnh” kinh điển. Cần:

  • Van một chiều đúng hướng ở các vị trí then chốt
  • Tránh dùng check valve rẻ dễ kẹt trong môi trường nhiều cặn
  • Bố trí thuận tiện bảo trì

(4) Bình giãn nở (expansion vessel) cho đường nóng

Nước nóng giãn nở theo nhiệt. Nếu không có bình giãn nở:

  • áp đường nóng tăng cao khi làm nóng
  • van an toàn xả nước liên tục
  • TMV hoạt động không ổn định

Bình giãn nở đúng dung tích và cài áp nạp phù hợp giúp hệ “êm” rõ rệt.

(5) Tách bơm tuần hoàn DHW khỏi booster

Tuần hoàn DHW cần lưu lượng nhỏ hơn nhiều so với cấp nóng, nhưng chạy liên tục. Nếu dùng booster để “kéo tuần hoàn”:

  • hao điện
  • dễ quá áp tại nhánh
  • nhiệt độ dao động do lưu lượng tuần hoàn thay đổi theo tải

Giải pháp đúng: booster lo áp, bơm tuần hoàn lo nhiệt.

(6) Cân bằng thủy lực vòng tuần hoàn (balancing)

Nhà hàng thường có nhiều nhánh nóng: bếp, bar, WC, phòng thay đồ…
Nếu không cân bằng:

  • nhánh gần nóng nhanh, nhánh xa lâu nóng
  • vòng tuần hoàn “đi đường dễ”, nhánh xa bị bỏ đói

Cân bằng bằng van cân bằng/van điều tiết lưu lượng tại các nhánh, ưu tiên điểm xa nhất.

(7) Chống búa nước: mềm hóa bằng biến tần + bình tích áp + van đóng chậm

Bếp công nghiệp hay có van xịt/vòi tráng đóng mở nhanh. Búa nước làm:

  • rung đường ống
  • xì mối nối
  • hỏng van trộn, đồng hồ, cảm biến

Kết hợp:

(8) Điều khiển liên động: ưu tiên an toàn và ổn định nhiệt

Một số logic nên có:

  • Khi nhiệt độ bình nóng quá cao, cảnh báo và giới hạn nhiệt (bảo vệ TMV)
  • Khi áp tăng bất thường do giãn nở, cho phép xả/giãn nở đúng cách (không “đổ lỗi” cho booster)
  • Lập lịch tuần hoàn theo khung giờ (trước mở cửa chạy tăng cường, trong giờ cao điểm giữ ổn định, sau giờ cao điểm giảm)

Sơ đồ cấu phần tiêu chuẩn cho nhà hàng có DHW trung tâm

Bạn có thể hình dung theo chuỗi (mô tả dạng chữ để dễ triển khai):

Nguồn nước (bể/tank) → Lọc thô → (tùy chọn: softener) → Booster (VFD/auto) → Trục cấp lạnh →

  • Nhánh cấp lạnh trực tiếp (bar, bếp, WC)
  • Nhánh cấp vào cụm tạo nước nóng (bình/boiler/trao đổi nhiệt)

Từ cụm tạo nóng → Van an toàn + bình giãn nở → Van trộn nhiệt → Trục cấp nóng → Các nhánh → Hồi nóng → Bơm tuần hoàn → về bình

Trong chuỗi này, bạn đặt booster ở phía trước để đảm bảo đủ áp cho cả cấp lạnh và cấp vào hệ tạo nóng. Nhưng vòng tuần hoàn phải tách để giữ nhiệt ổn định.

Ví dụ tính nhanh (thực dụng) cho nhà hàng 200 chỗ

Đây là ví dụ định hướng tư duy, không thay thế thiết kế chi tiết.

Giả sử:

  • Nhà hàng 200 chỗ, 2 tầng, 1 bếp trung tâm, 2 khu WC, 1 quầy bar.
  • Điểm bất lợi: vòi nóng tầng 2, xa phòng máy.
  • Mục tiêu: tại vòi nóng tầng 2 đạt cảm nhận mạnh và ổn định.

Bước 1: Ước lượng áp cần tại thiết bị: ~1.5 bar (tùy yêu cầu).

Bước 2: Cột áp tĩnh: tầng 2 tương đương ~6–8 m → ~0.6–0.8 bar.

Bước 3: Tổn thất đường ống + phụ kiện:

  • đường ống dài + co cút + lọc + TMV + đồng hồ… giả sử ~0.7–1.2 bar.

Tổng áp cần ở đầu trục:
1.5 + 0.8 + 1.0 ≈ 3.3 bar (xấp xỉ)

Với tải biến động mạnh, chọn booster có khả năng giữ áp ổn định ở khoảng này. Ở nhóm giải pháp máy bơm nước tăng áp Wilo, nhiều nhà hàng sẽ cân nhắc máy bơm nước tăng áp biến tần Wilo (dòng PBI-L) để chạy mượt và chống búa nước tốt hơn. Nếu cần dự phòng cao, có thể xét cụm bơm nước tăng áp biến tần Wilo PBI-LD (cụm đôi).

Ví dụ tham chiếu (tùy lưu lượng thực tế): Wilo PBI – L 403EA hoặc Wilo PBI – L 405EA, và với yêu cầu dự phòng: Wilo PBI-LD 403EA/Wilo PBI-LD 803EA.

5 kịch bản hay gặp và cách “đồng bộ đúng”

Kịch bản 1: Nước lạnh mạnh, nước nóng yếu

Nguyên nhân hay gặp:

  • TMV đặt sai, tổn thất lớn
  • đường hồi tuần hoàn “ăn mất” lưu lượng nóng cấp
  • thiếu cân bằng nhánh xa

Cách xử lý:

  • kiểm tra TMV, lọc, check valve
  • cân bằng tuần hoàn
  • rà lại DN đường nóng (đừng để quá nhỏ ở đoạn xa)

Kịch bản 2: Nước nóng lúc đầu quá nóng, lúc sau lại nguội

Nguyên nhân:

  • tuần hoàn không ổn định hoặc không chạy đủ
  • cảm biến nhiệt đặt sai vị trí
  • van trộn không phù hợp lưu lượng

Giải pháp:

  • tối ưu vòng tuần hoàn, lập lịch
  • đặt cảm biến tại điểm đại diện
  • chọn TMV đúng dải lưu lượng

Kịch bản 3: Búa nước mạnh ở bếp

Nguyên nhân:

  • van đóng nhanh
  • booster ON/OFF gắt, không có giảm chấn

Giải pháp:

  • ưu tiên máy bơm nước tăng áp biến tần Wilo
  • thêm bình tích áp/giảm chấn
  • thay van đóng chậm

Kịch bản 4: Áp dao động khi nhiều người dùng

Nguyên nhân:

  • bơm chọn theo “công suất” thay vì theo “đường đặc tính”
  • setpoint không phù hợp
  • thiếu dự phòng

Giải pháp:

Kịch bản 5: Van an toàn nước nóng xả liên tục

Nguyên nhân:

  • thiếu bình giãn nở
  • áp nạp bình sai
  • setpoint booster quá cao

Giải pháp:

  • bổ sung bình giãn nở đúng dung tích
  • cài áp nạp phù hợp
  • giảm setpoint và chia vùng áp nếu cần

Gợi ý chọn giải pháp theo quy mô (dễ áp dụng)

Nhỏ (quán ăn/nhà hàng <80 chỗ, 1 tầng, nước nóng vừa phải)

  • Có thể dùng máy bơm nước tăng áp tự động Wilo cho nhu cầu ổn định nhẹ, hoặc máy bơm nước tăng áp điện tử Wilo cho nhánh cục bộ.
  • Tập trung làm đúng van trộn, check valve, tuần hoàn theo lịch.

Tham chiếu: Wilo PW 175EA, Wilo PW 252EA; hoặc nhóm Wilo PB-201EA, Wilo PB-400EA…

Trung bình (80–200 chỗ, 2–3 tầng, bar + bếp hoạt động mạnh)

  • Ưu tiên máy bơm nước tăng áp biến tần Wilo để giữ áp ổn.
  • Tách tuần hoàn DHW riêng, có bình giãn nở, van cân bằng.

Tham chiếu: Wilo PBI – L 203EA / 205EA / 403EA / 405EA…

Lớn (tiệc cưới/nhà hàng >200 chỗ, nhiều khu vệ sinh, vận hành liên tục)

  • Nên chọn cấu hình dự phòng: cụm bơm nước tăng áp biến tần Wilo PBI-LD.
  • Có thể chia zone áp, có PRV cho nhánh nhạy cảm.
  • Điều khiển liên động và giám sát áp – nhiệt.

Tham chiếu: Wilo PBI-LD 402EA / 403EA / 803EA…

Checklist đồng bộ hệ thống (đội thi công làm theo là chạy)

A. Trước khi chốt thiết bị

  • Xác định điểm bất lợi: xa nhất/cao nhất/qua nhiều phụ kiện nhất
  • Chốt nhiệt độ mục tiêu từng khu vực (bếp – bar – WC)
  • Quyết định có cần dự phòng N+1 hay không

B. Khi lắp đặt

  • Booster đặt trên nền chắc, chống rung, có bypass và van khóa
  • Có lọc Y trước bơm, dễ vệ sinh
  • Vòng nóng có bình giãn nở, van an toàn, check valve đúng hướng
  • Vòng tuần hoàn có van cân bằng/điều tiết

C. Khi vận hành thử (commissioning)

  • Chạy thử từng chế độ: tải thấp – tải cao – nhảy tải
  • Kiểm tra nhiệt độ tại điểm xa nhất: thời gian có nước nóng
  • Kiểm tra búa nước: đóng mở nhanh vòi tráng/béc xịt
  • Tinh chỉnh setpoint và lịch tuần hoàn theo thực tế giờ cao điểm

Bảo trì để hệ tăng áp + nước nóng “bền và êm”

Nhà hàng nhiều dầu mỡ, cặn, rác nhỏ… nên lịch bảo trì nên đều:

  • Vệ sinh lọc Y định kỳ (đặc biệt trước booster và trước TMV)
  • Kiểm tra áp bình tích áp/bình giãn nở
  • Xả cặn bình nóng (tùy loại)
  • Kiểm tra check valve kẹt (dấu hiệu: nóng–lạnh lẫn, nhiệt dao động)
  • Theo dõi tiếng ồn, rung: thường báo trước sự cố búa nước hoặc cavitation

Khi bạn dùng máy bơm nước Wilo đúng cấu hình và đồng bộ hệ, chi phí bảo trì thường giảm đáng kể vì bơm không phải “gồng” chống lại lỗi hệ thống.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1) Chỉ lắp booster cho nước lạnh có đủ không?

  • Thường không đủ nếu nhà hàng có DHW trung tâm và yêu cầu mở là nóng. Bạn cần đồng bộ van trộn, tuần hoàn, bình giãn nở và cân bằng nhánh, chứ không chỉ tăng áp.

2) Dùng biến tần có lợi gì cho nhà hàng?

  • Với tải “nhảy” liên tục, biến tần giữ áp mượt, giảm búa nước, tiết kiệm điện khi tải thấp. Vì vậy nhóm máy bơm nước tăng áp biến tần Wilo rất hay được ưu tiên trong mô hình nhà hàng vận hành theo ca.

3) Khi nào cần cụm bơm đôi?

  • Khi nhà hàng không thể chấp nhận downtime, hoặc cần dự phòng/bù tải cao điểm. Khi đó cụm bơm nước tăng áp biến tần Wilo PBI-LD là cấu hình đáng cân nhắc để vừa ổn định vừa có dự phòng.

4) Vì sao van an toàn nước nóng cứ xả?

  • Thường do thiếu bình giãn nở hoặc set áp không phù hợp. Booster đặt áp quá cao cũng làm vấn đề nặng hơn.

5) Có nên tăng áp riêng cho nhánh nước nóng?

  • Chỉ nên khi nhánh nóng đặc biệt dài/xa và đã tối ưu hệ nóng nhưng vẫn thiếu áp. Nếu làm, hãy tính kỹ để tránh phá cân bằng van trộn và vòng tuần hoàn. Khi cần tăng áp cục bộ, nhóm máy bơm nước tăng áp điện tử Wilo (đúng loại chịu nhiệt) đôi khi là giải pháp gọn.
admins